Kustodia (Gniezno)
Kustodia to interesujące osiedle usytuowane w zachodniej części Gniezna, które cieszy się malowniczym położeniem nad Jeziorem Świętokrzyskim oraz Strugą Gnieźnieńską, znaną również jako Wełnianka. Obecnie Kustodia jest miejscem zamieszkania, które niegdyś funkcjonowało jako folwark, z charakterystycznym pałacem pochodzącym z końca XIX wieku. Pałac ten, wpisany w rejestr zabytków, doczekał się nowej aranżacji, a jego wnętrza zamieniono na mieszkania.
Osiedle otacza park oraz zabudowania gospodarcze, a także wiejska architektura z początku XX wieku, które wspominają o dawnej posiadłości rodziny Grabskich. W pobliżu znajduje się miejsce na ogródki działkowe, co dodatkowo podkreśla rekreacyjny charakter tej lokalizacji.
Na terenie Kustodii zlokalizowana jest również fabryka okien EKO-OKNA, co czyni to miejsce nie tylko strefą mieszkalną, ale również przestrzenią aktywności gospodarczej. Kustodia graniczy od zachodu z dzielnicą Piekary, od wschodu z Winiarami, od południa z dzielnicą Stare Miasto, a od północy z malowniczą wsią Pyszczynek.
Spis treści
Historia
„Majątek znany jako Kustodia przez długie lata, aż do XIX stulecia, należał do zakonu O.O. Franciszkanów. W 1786 roku konwent tego zakonu, działając w oparciu o prawo emfiteutyczne, wydzierżawił folwark oraz 77 hektarów ziemi rodzinie Piaseckich na okres trzech pokoleń. W późniejszym czasie Piaseccy przekazali dzierżawę Kazimierzowi Liczbińskiemu, który zarządzał tym majątkiem do roku 1835. Po sekularyzacji zakonu, władze pruskie przejęły wszelkie dobra majątkowe.
W 1905 roku Kustodię nabył Leon Grabski, który wraz z bratankiem Edwardem Grabskim założył Fundację Grabskich. Fundacja ta zarządzała już 140-hektarowym gospodarstwem. Jako jednostka administracyjna, majątek Kustodia był odrębną jednostką do lat 30 XX wieku, a dopiero w 1934 roku został przyłączony administracyjnie do Gminy Gniezno.
Po zakończeniu II wojny światowej, na mocy dekretu PKWN, folwark został całkowicie znacjonalizowany. Kustodia weszła w skład PGR Łabiszynek, który zorganizował biura w pałacu. W granice miejskie Kustodia została włączona pod koniec lat 50 XX wieku.
W 1969 roku, w pobliżu pałacu Grabskich, na skrzyżowaniu ulic Powstańców Wielkopolskich i Żabiej, oddano do użytku nowoczesny kompleks szkolny – Zawodową Szkołę Specjalną, która obecnie funkcjonuje jako Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr 2 w Gnieźnie, im. Janusza Kusocińskiego.
Aktualnie większa część nieruchomości Kustodii znajduje się w posiadaniu Agencji Nieruchomości Rolnych.
Przypisy
- Gniezno [online], Polskie Zabytki [dostęp 01.02.2024 r.]
- RYS HISTORYCZNY OŚRODKA SZKOLNO-WYCHOWAWCZEGO NR 2 W GNIEŹNIE. Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr 2 w Gnieźnie. [dostęp 29.10.2013 r.]
- Dziennik Ustaw 1934 nr 68 poz. 610. ISAP.[dostęp 28.10.2013 r.]
- Księga Adresowa Gospodarstw Rolnych województwa poznańskiego- współautor Ostrowski Adam str. 44 i 45. Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 28.10.2013 r.]
- Gniezno- Stanisław Karwowski wyd.1892 str. 190. Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 28.10.2013 r.]
Pozostałe obiekty w kategorii „Osiedla”:
- Osiedle Grunwaldzkie (Gniezno)
- Osiedle Kazimierza Wielkiego (Gniezno)
- Dalki (Gniezno)
- Dziekanka (Gniezno)
- Konikowo (Gniezno)
- Osiedle Jagiellońskie (Gniezno)
- Kawiary (Gniezno)
- Piekary (Gniezno)
- Winiary (Gniezno)
- Arkuszewo (Gniezno)
- Osiedle Władysława Łokietka (Gniezno)
- Osiedle Słoneczne (Gniezno)
- Róża (Gniezno)
- Pławnik (Gniezno)
- Skiereszewo (Gniezno)
- Osiedle Ustronie (Gniezno)
- Osiedle Tysiąclecia (Gniezno)
- Osiedle Piastowskie (Gniezno)
- Osiniec (Gniezno)
- Osiedle Orła Białego (Gniezno)
Oceń: Kustodia (Gniezno)
Średnia ocena: 4,54Liczba ocen: 23
Dołącz do nas na Facebooku!
Odkrywaj, dyskutuj i dziel się tym, co najlepsze. Dołącz do naszej społeczności i bądź na bieżąco z lokalnymi wydarzeniami w Gnieźnie.