W rzepaku ozimym wyróżnia się dwa zasadnicze terminy zwalczaniach chwastów dwuliściennych przed wschodami i po wschodach rośliny uprawnej. Niezależnie od terminu wykonania zabiegu herbicydowego ważną rolę odgrywają substancje czynne o działaniu doglebowym. Pod ich specyfikę działania należy dostosować termin aplikacji rozumiany jako fazę rozwojową rośliny uprawnej. W materiale zostaną opisane rozwiązania rekomendowane do zwalczania chwastów przed wschodami rzepaku.
Spis treści
Na pierwszym miejscu chlomazon
Podstawą rozwiązań lub środków chwastobójczych rekomendowanych do eliminacji chwastów przed wschodami rzepaku ozimego jest substancja czynna chlomazon. Wchodzi on w skład mieszanin opryskowych oraz wieloskładnikowych herbicydów. Jej aplikacja jest jednak mocno ograniczona w czasie, ponieważ może być stosowany tylko do 3 dni po siewie. Jest to bardzo wąskie okno aplikacji, ale pomimo tego ma ona wielu zwolenników i często jest wykorzystywana do zwalczania chwastów w rzepaku ozimym. Jeśli zastanawiasz się, jak optymalnie wstrzelić się z zabiegiem w wąskie okno czasowe dla bazowej substancji czynnej, koniecznie zapoznaj się z fachowymi wskazówkami pod adresem https://osadkowski.pl/blog-agrotechnika/kiedy-stosowac-herbicydy-z-chlomazonem.
Dobre działanie, ale niewielka liczba chwastów wrażliwych
Chlomazon pobierany jest już przez chwasty w fazie kiełkowania, dlatego też chwasty szybko zamierają i nie wschodzą. Analiza skuteczność substancji czynnej przeprowadzona przez autora książki Herbologia w tabelach wskazuje, że ogranicza on występowanie wielu gatunków chwastów, ale najwyższą skuteczność ma tylko w stosunku do kilku gatunków. W tabeli liczbą 5 oznaczono chwasty wrażliwe, natomiast 1- odporne.
| Gatunek chwastów | Dawka substancji czynnej 70–120 g s.cz./ha |
| Chwastnica jednostronna | 5 |
| Gorczyca polna | 5 |
| Gwiazdnica polna | 5 |
| Jasnota purpurowa | 5 |
| Jasnota różowa | 5 |
| Przytulia czepna | 5 |
| Tasznik pospolity | 5 |
| Tobołki polne | 5 |
| Żółtlica drobnolistowa | 5 |
| Samosiewy zbóż | 3–4 |
| Komosa biała | 3 |
| Miotła zbożowa | 3 |
| Przetaczniki | 3 |
| Przetacznik polny | 3 |
| Rumianek pospolity | 3 |
| Rumian polny | 3 |
| Wiechlina roczna | 3 |
| Maruna bezwonna | 2–3 |
| Włośnice | 2–3 |
| Maki | 2 |
| Fiołek polny | 1–2 |
| Chwasty wieloletnie | 1 |
| Dymnica pospolita | 1 |
| Perz właściwy | 1 |
| Stulicha psia | 1 |
W związku z ograniczoną skutecznością środków chwastobójczych zawierających chlomazon, w praktyce rolniczej nie są one stosowane samodzielnie w ochronie rzepaku przed chwastami.
Cenny partner
W przypadku technologii zwalczania chwastów tworzonej w formie składającej się z kilku herbicydów mieszaniny opryskowej partnerem dla substancji czynnej chlomazon jest często metazachlor. Jest to związek, który również pobierany jest głównie przez chwasty z gleby. Połączenie wymienionych wyżej dwóch substancji czynnych jest skutecznym oraz efektywnym ekonomicznie rozwiązaniem i na większości plantacji wystarczającym — nie wymagającym dodatkowego zabiegu nalistnego. Jedną z rekomendacji do zwalczania chwastów przed wschodami jest połączenie Comodo 480 EC (0,12-0,15 l/ha) z Effendi 500 SC (1,5 l/ha).
Nie tylko mieszaniny opryskowe
Chlomazon solo występuje w wielu środkach ochrony roślin, ale też jest składnikiem gotowych mieszanin. Jedną z nich jest Colzor Trio 405 EC, który zawiera także dimetachlor oraz napropamid. Herbicyd zalecany jest w dawce od 2,5 do 4,0 l/ha. Przy czym, jeżeli jest aplikowany w niższej z zalecanych dawek lub nawet poniżej niej, to rekomendowane jest jego połączenie z metazachlorem (Effendi 500 SC 1,0 l/ha). Mieszanina opryskowa ma sztywną zwartość poszczególnych składników i nie można jej dostosować do warunków glebowych, czy historii pola związanej z zachwaszczeniem.
Ważna rola adiuwantów
Do zabiegu herbicydowego doglebowego rekomendowane są dwa adiuwanty. Jednym z nich jest PH OPTI PRO, który obniża odczyn cieczy roboczej i nadaje mu optymalne dla działania środków chwastobójczych pH. Drugim produktem jest Inex-A, który jest niejonowy — nie zmienia właściwości chemicznych cieczy roboczej, ale korzystnie modyfikuje jej właściwości fizyczne.
Inex – A poprawia wnikanie cieczy roboczej do wierzchniej warstwy gleby i umożliwia jej zatrzymanie w miejscu działanie. Dzięki temu utrzymywana jest wysoka koncentracja zawartych w niej substancji czynnych. Polepsza to jakość działania oraz mniejsze ryzyko ich wymywania do głębszych warstw gleby, co skutkuje spadkiem skuteczności chwastobójcze.
Każde z opisanych wyżej rozwiązań ma swoich zwolenników. Gotowy wieloskładnikowy herbicyd jest wygodny w stosowaniu, a relacja i koncentracja poszczególnych substancji czynnych pozwala na osiągnięcie satysfakcjonującej skuteczności działania. Z kolei mieszanina opryskowa daje możliwość modyfikacji dawki poszczególnych składników i dopasowania jej do aktualnych potrzeb. Niezależnie od wyboru rozwiązania, warto sięgnąć po adiuwanty Inex -A i PH OPTI PRO, które polepszą jakość działania środków ochrony roślin.
Fundamenty doglebowej ochrony rzepaku
Skuteczne zabezpieczenie zasiewów przed presją chwastów u progu wegetacji opiera się na błyskawicznej aplikacji herbicydów blokujących procesy kiełkowania. Głównym motorem napędowym takich wczesnych zabiegów jest chlomazon, który – ze względu na bardzo rygorystyczne ramy czasowe stosowania oraz wybiórczy profil eliminowanych gatunków – wymaga uzupełnienia o dodatkowe molekuły wspierające (jak np. metazachlor). Plantatorzy mogą opierać swoją strategię na gotowych, fabrycznych kompleksach kilku substancji lub tworzyć elastyczne roztwory zbiornikowe dopasowane do specyfiki danego stanowiska. Kluczem do maksymalnego wykorzystania potencjału bójczego chemii doglebowej jest modyfikacja parametrów fizykochemicznych cieczy za pomocą profesjonalnych kondycjonerów, które korygują kwasowość i „zakotwiczają” preparat w wierzchniej warstwie podłoża, chroniąc go przed niepożądanym wymyciem w głąb profilu.